Brandwerende coating of brandwerende plaat, wat kies je voor staal?

Staat er een brandwerendheidseis op je staalconstructie, dan zijn er twee gangbare routes. Je brengt een opschuimende coating aan op het staal, of je bekleedt het staal met brandwerende platen. Allebei zorgen ze ervoor dat de constructie de vereiste tijd overeind blijft en allebei zijn ze bewezen en gecertificeerd.

De vuistregel die in de praktijk bijna altijd opgaat: bij een eis van 30 minuten is coating vrijwel altijd de goedkoopste oplossing, bij 60 minuten meestal en vanaf 90 minuten kantelt het richting bekleden. Daaronder zit een langere afweging, want de profielen, het zichtwerk en de planning bepalen mee wat verstandig is. Hieronder staat de hele redenering.

Wat een brandwerende coating doet

Een brandwerende coating is een opschuimende verf die je op het staal aanbrengt. Onder normale omstandigheden ziet hij eruit als een nette laklaag. Bij ongeveer 200 graden begint de laag op te schuimen en vormt hij een isolerende laag om het staal heen. Daardoor duurt het langer voordat het staal zijn kritieke temperatuur bereikt en zijn draagkracht verliest.

Het aantrekkelijke aan coating is de dunne opbouw. De vorm van het profiel blijft zichtbaar, je kunt afwerken in vrijwel elke kleur en je verliest geen ruimte. De benodigde laagdikte is geen vast getal, want die volgt uit het profiel, de kritieke staaltemperatuur en de vereiste tijd. Hoe die berekening werkt staat uitgelegd op onze pagina over brandwerende coatings voor staal.

Wat brandwerend bekleden doet

Bij bekleden pak je het staal in met gecertificeerde brandwerende platen. Het staal zit dan fysiek verpakt en warmt daardoor trager op. De plaat is een robuuste oplossing die goed tegen een stootje kan en die bij hoge eisen doorgaans gunstiger uitpakt, omdat je niet afhankelijk bent van een laagdikte die met de eis meegroeit.

Wat je inlevert is de vorm en de ruimte. Een ingepakte kolom is een kast en geen kolom en dat is een probleem zodra het staal in het zicht blijft. Ook op de bouwplaats vraagt bekleden meer inpassing, want de platen moeten passend gemaakt en bevestigd worden rond aansluitingen, doorvoeringen en verbindingen.

Waar de keuze op kantelt

Vier dingen bepalen in de praktijk welke kant het opgaat.

De brandwerendheidseis

Dit is de belangrijkste factor en tegelijk de meest onderschatte. De laagdikte van een coating groeit mee met de eis en die groei is niet lineair. Bij 30 en 60 minuten blijft de laagopbouw bescheiden en is coating in vrijwel elk project de voordeligste route. Een product als de Nullifire SC803 is precies daarvoor geoptimaliseerd en is tot 90 minuten toepasbaar. Boven de 90 minuten worden de lagen zo dik dat je meerdere werkgangen en droogtijd nodig hebt en dan wint de plaat het op materiaalkosten en op doorlooptijd.

De profielfactor

Een slank profiel heeft veel oppervlak ten opzichte van zijn massa en warmt dus sneller op dan een zwaar profiel. Voor coating betekent dat een dikkere laag op precies die profielen waar je hem het minst wil. Zit je constructie vol met slanke liggers en een hoge eis, dan kan het kostenvoordeel van coating grotendeels verdampen. Bij zware kolommen werkt het andersom en valt de benodigde laagdikte juist mee.

Zichtwerk of niet

Blijft het staal in het zicht, dan is coating in de regel de enige serieuze optie. Een entree, een atrium of een zichtbare spant houdt zijn vorm en krijgt gewoon de gewenste kleur. Verdwijnt het staal achter een plafond of een wand, dan speelt uitstraling geen rol en mag de afweging puur op kosten en uitvoerbaarheid.

Waar het werk gebeurt

Coating kun je in de werkplaats aanbrengen, onder gecontroleerde omstandigheden en voordat het staal de bouwplaats op gaat. Dat scheelt tijd op de bouw en geeft een constanter resultaat. Op locatie coaten kan ook, maar dan heb je te maken met temperatuur en luchtvochtigheid, want onder de vijf graden mag je het product niet aanbrengen. Bekleden gebeurt vrijwel altijd op locatie en is daardoor minder gevoelig voor het weer, maar wel arbeidsintensiever.

De twee naast elkaar

	Coating	Bekleden met platen
30 en 60 minuten	Vrijwel altijd voordeliger	Zelden nodig
90 en 120 minuten	Dikke laagopbouw, meerdere gangen	Doorgaans gunstiger
Staal in het zicht	Vorm blijft behouden, elke RAL-kleur	Staal verdwijnt in een kast
Slanke profielen	Vraagt meer laagdikte	Minder gevoelig voor het profiel
Uitvoering	Kan in de werkplaats, weersgevoelig op locatie	Op locatie, arbeidsintensief
Ruimtebeslag	Enkele millimeters	Centimeters rondom

Waar het in de praktijk misgaat

De keuze wordt vaak vroeg in het traject gemaakt, soms al in het bestek en daarna niet meer tegen het licht gehouden. Zo zien we regelmatig projecten met een eis van 30 minuten die in plaat worden uitgevoerd, terwijl coating daar goedkoper was geweest en het staal in het zicht had kunnen blijven. Niet omdat iemand een verkeerde afweging maakte, maar omdat de afweging helemaal niet gemaakt is.

Andersom komt ook voor. Een constructie met een eis van 120 minuten en veel slank profiel wordt volledig ingetekend op coating, waarna de laagdikteberekening laat zien dat er drie tot vier werkgangen nodig zijn. Dan loopt de planning uit en zijn de kosten hoger dan bij bekleden.

In beide gevallen was één berekening vooraf genoeg geweest. Die maken wij vrijblijvend op basis van je profielen, de kritieke staaltemperatuur en de vereiste tijd. Je vindt hem via ons aanvraagformulier voor laagdikteadvies.

Kun je ze combineren

Ja. In grotere projecten is dat vaak de verstandigste route. Een distributiecentrum met een zichtbare stalen entree en daarachter een magazijn met zware verborgen kolommen is het klassieke voorbeeld. In de entree coat je, want daar bepaalt het staal de uitstraling. In het magazijn kies je wat op dat moment het gunstigst uitpakt. Er is geen enkele reden om één methode over het hele gebouw uit te rollen.

Veelgestelde vragen